Baraj Aynası
ENTR
İstanbul · Sentinel-2 + 1 · 2017–2026

Baraj Aynası

İstanbul'un barajları uzaydan bakınca ne kadar dolu? Hata paylarıyla birlikte uydu tahminleri.

Bunlar su yüzeyi alanından yapılan tahminler, resmi rakam değil. İstanbul'un resmi doluluk oranlarını İSKİ yayımlar.

Büyükçekmece Barajı gerçek renkte: Nisan 2022'de dolu, Ekim 2023'te yüzde 4 dolulukta; algılanan su sınırı çizili24 Nis 2022 · %98 dolu · 23,9 km²
14 Eki 2023 · %4 dolu · 12,2 km²
Büyükçekmece, dolu ve neredeyse boş. Camgöbeği çizgi uydunun ölçtüğü su: %4'te bile dolu hâldeki yüzeyin yarısı kadarı hâlâ su, bu yüzden burada tek başına alana bakmak yanıltıyor. Contains modified Copernicus Sentinel data 2022–2023.

Son uydu tahminleri

On baraj, 2017–2026

Her nokta, doluluk tahminine çevrilmiş bulutsuz bir Sentinel-2 sahnesi. 19 Şubat 2024'e kadar eğri İBB'nin günlük rakamlarına göre kuruldu; o tarihten sonraki noktalar yalnızca uydudan geliyor ve toplayabildiğimiz İSKİ rakamlarıyla karşılaştırılıyor. Değerler ve %90 hata payı için grafiğin üzerine gelin. Çizginin çok altında kalan noktalar, çoğu Mayıs ve Haziran'da, alglerin suyu NDWI'den gizlediği sahneler; grafiklerde bırakıldı. İçi boş mor halkalar radar tahminleri: 2024'ten itibaren ve yalnızca tahmin verilen barajlarda.

Uydu tahmini Radar tahmini Açıklanan doluluk (İBB, haftalık ortalama) Açıklanan doluluk (İSKİ, toplanan rakamlar)

Tahmin verilen barajlar

Bu barajlar test dönemini geçti; uydu tahminleri yukarıda.

Tahmin verilmeyenler

Şeffaflık için gösteriliyor: testlerden birini geçemeyenler ya da ölçmek için fazla küçük olanlar.

Nasıl çalışıyor

  1. İstanbul barajlarının üzerindeki üç karonun 2017'den bu yana çekilen her Sentinel-2 L2A sahnesi baraj baraj kırpılıyor; bulutlar, sahne sınıflandırma katmanıyla ayıklanıyor.
  2. Su, yeşil ve yakın kızılötesi bantların oranı olan NDWI ile bulunuyor: su yeşil ışığı yansıtır, yakın kızılötesini yutar. Su alanı, her barajın yüksek su seviyesinden çizilen bir sınır içinde sayılıyor.
  3. Her baraj için su alanından doluluğa giden bir eğri, Haziran 2022'ye kadarki sahnelerle kuruluyor ve İBB'nin açık günlük verisinin bittiği Şubat 2024'e kadar Temmuz 2022 sonrasıyla test ediliyor. Eğri, ondan çok sapan sahneleri dikkate almıyor ve alanla birlikte yükselmek zorunda.
  4. %90 hata payı, eğrinin görmediği yıllarda ne kadar yanıldığından hesaplanıyor. Şubat 2024'ten sonra dondurulmuş eğriler İSKİ'nin açıkladığı rakamlarla karşılaştırılıyor; bu skor her gün yenileniyor.
  5. Bulutlar bir barajı haftalarca gizleyebiliyor, bu yüzden Sentinel-1 radar geçişleri beş altı günde bir ikinci, ayrı bir tahmin veriyor. Durgun su radarda koyu görünür; her baraj için sabit bir seviyenin altındaki pikseller su sayılıyor. Radarın kendi eğrileri ve hata payları var, skorlanmadan önce yazılmış bir kurala göre değerlendirildi ve üstteki tahminlere asla karıştırılmıyor.

Nerede yetersiz kalıyor

Proje kendine tek bir durma kuralı koydu: en büyük dört barajda hata 10 doluluk puanını aşarsa, açığı yayımla ve dur. Kural Terkos, Büyükçekmece ve Darlık'ta tetiklendi. Bu sayfa o açığın yayımlanmış hâli; testi geçen barajlar için tahmin vermeye devam etmek ise kuralın kapsamadığı, sonradan alınmış bir karar.

Bunun üç sebebi var. Test yılları 2023'teki rekor kuraklığı içeriyordu; seviye, eğrilerin daha önce gördüğü her şeyin altına indi. İkincisi şekil: Büyükçekmece gibi sığ bir eski lagünde az su kalmışken bile alan küçülmeye devam ediyor, Darlık gibi dik bir vadide alan neredeyse hiç değişmiyor, Terkos'un kıyılarında ise sazlıklar var. Üçüncüsü ilkbahar sonu sahneleri: algler suyun rengini değiştirince NDWI suyu kaçırıyor.

Darlık Barajı Mart 2022'de dolu, Ocak 2023'te yüzde 29 dolulukta25 Mar 2022 · %100 dolu · 5,4 km²
9 Oca 2023 · %29 dolu · 2,9 km²
Darlık %100 ve %29 dolulukta yukarıdan bakınca birbirine çok benziyor: dik bir vadi, yüzey yalnızca 5,4 km²'den 2,9 km²'ye iniyor. Contains modified Copernicus Sentinel data 2022–2023.

Öğrenilmiş bir su maskesi

Yapay zekâ ajanlarının etiketlediği ve hazırlayanın örneklem kontrolünden geçirdiği 236 görüntü parçasıyla eğitilen küçük bir U-Net, NDWI eşiğinin yerine denendi. NDWI'nin kaçırdığı algli sahnelerde suyu yakalıyor ve Darlık'ın hatasını beş eğitim çalışmasının ortalamasında 11,7 puandan 5,3 puana indiriyor. Açığı 2023'teki düşük seviyeden ve şekillerinden gelen Terkos ile Büyükçekmece'yi düzeltmiyor; buradaki tahminler hâlâ NDWI ile yapılıyor.

BarajDurumKapasite (milyon m³)Test hatasıİSKİ'ye göre hataİSKİ tarihiHata payı (%90)Test hatası, radarRadar, İSKİ'ye göreTest hatası, U-Net (5 çalışma)Görüntüsüz en iyi tahmin

Hatalar doluluk puanı cinsinden ortalama sapma. Test hatası: Temmuz 2022–Şubat 2024, İBB'nin günlük rakamlarına karşı; en büyük dört barajda 10 puanlık durma çizgisini aşan değerler ▲ ile işaretli. İSKİ'ye göre hata: 2024'ten itibaren, bulutsuz sahneyle eşleşen tarihlerde, her gün yenilenir; tarih az olan barajlarda kaba bir gösterge. U-Net sütunu, tahminlerde kullanılmayan alternatif bir su maskesinin beş eğitim çalışmasındaki ortalaması. Radar sütunları aynı iki testin Sentinel-1 sonucu; radar tahminleri yalnızca tahmin verilen barajlarda gösteriliyor. Son sütun, hiç görüntü kullanmayan üç tahminin en iyisinin test hatası: mevsim ortalaması, bir yıl önceki rakam ve testten önceki son rakam; ilk test hatasıyla aynı tarihlerde. Uydu serilerinin hepsi ortalamada daha az yanılıyor, Darlık'ta kıl payı; İSKİ'ye karşı Terkos ve Kazandere'de bir tahmin daha iyi, ama yalnızca 2–3 tarihte. Ayrıntılar.

Veri ve atıflar

19 Şubat 2024'e kadar doluluk: İstanbul Barajları Günlük Doluluk Oranları, İBB Açık Veri Portalı, İBB Açık Veri Lisansı kapsamında. Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) kapsamında lisanslanan kamu sektörü bilgilerini içerir.

Görüntüler: Contains modified Copernicus Sentinel data 2017–2026 (değiştirilmiş Copernicus Sentinel verisi içerir); Microsoft Planetary Computer üzerinden.

Radar: Sentinel-1 RTC; Catalyst tarafından işlenmiş, Microsoft Planetary Computer üzerinde, CC BY 4.0 lisansıyla.

Şubat 2024 sonrası doluluk: İSKİ, iski.istanbul/baraj-doluluk; sayfadan ve Wayback Machine kopyalarından toplanıp bu atıfla grafiklerde gösteriliyor. Sayfa günde bir kez okunuyor.

Kod ve tüm sonuçlar: github.com/Esquetta/baraj-aynasi (MIT lisansı). Hazırlayan: Furkan Tasci.